ابو القاسم سلطانى

212

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

انتهائى ، برگچه‌ها كمى دراز و نوك‌تيز ، گاهى نوك فرورفته ، در قسمت انتهائى به درازاى 4 - 1 سانتيمتر و پهناى 15 - 4 ميليمتر ، گل‌ها در تابستان در خوشه‌هاى محورى ظاهر مىشوند . رنگ گل‌ها سفيد يا مايل به آبى ، كاسه گل زنگوله‌اى ، ميوه نيام استوانه‌اى و محتوى 6 - 2 دانه كليوى شكل قهوه‌اىرنگ است . گياه بومى ايتاليا است و اكنون در مناطق مرطوب ، كنار جوىهاى آب و گودال‌هاى مرطوب اروپا به خصوص كناره‌هاى مديترانه و قسمتى از آسيا رويش دارد و بطور وسيعى در اروپا پرورش داده مىشود . تكثير آن بوسيله دانه انجام مىگردد . تاريخچه : نام جنس گياه از دو واژه يونانى Gala به معنى " شير " و ``Agein ' ' به معنى " توليد " تركيب شده كه به مناسبت خاصيت افزايش‌دهندگى شير مىباشد . گياه در قرن شانزدهم به عنوان ضد التهاب به كار رفته است در قرن شانزدهم و هفدهم به صورت پاشويه براى مبارزه با پادرد در مواقع راه‌پيمائىهاى طولانى و هم‌چنين به شكل جوشانده براى مبارزه با بيمارىهاى بثورى توسط پزشكان تجويز مىشده است . گل‌ها خاصيت اسيدى داشته و در انگلستان براى تهيه پنير به جاى مايه پنير از گل‌هاى آن استفاده مىشود . قسمت قابل مصرف : قسمت‌هاى هوائى گياه ( گل و دانه ) . تركيبات شيميائى : گياه داراى الكالوئيدهاى Galegine يا Is oamylenguanidine به فرمول Paragalegine , C 6 H 13 O 3 ، Paganine ، گلوكزيد Gluteoline ، آرژىنين ، تانن ، ساپونين ، چربى ، مواد قندى ، يك ماده تلخ و ويتامين C مىباشد . خواص و موارد مصرف درمانى : گل و دانه شيرافزا ، كاهش‌دهنده قند خون ، مدر و معرق مىباشد . مصرف آن 35 تا 50 درصد ترشح شير را افزايش مىدهد همچنين باعث رشد غدد پستان مىشود . گاله‌ژين Galegine موجود در گل و به ويژه دانه قند خون را كاهش مىدهد و به عنوان يك داروى كمكى مورد استفاده درمانى قرار مىگيرد و در ديابت‌هاى مقاوم به انسولين و همچنين ديابت نوع 2 موثر مىباشد . اشكال داروئى و مقادير مصرف : 1 - دم‌كرده ده در هزار براى ازدياد شير